Rastet e kancerit të veshkave te personat nën moshën 50-vjeçare në Angli janë rritur për 12 për qind brenda një viti, duke ngritur shqetësime te ekspertët për vështirësinë e identifikimit të hershëm të kësaj sëmundjeje.
Sipas të dhënave të Shërbimit Kombëtar Shëndetësor britanik (NHS), numri i diagnozave te kjo grupmoshë është rritur nga 1.095 raste në vitin 2023 në 1.227 raste në vitin 2024.
Ndonëse kanceri i veshkave tradicionalisht lidhet më shumë me moshat e shtyra, specialistët vërejnë se rastet te të rriturit më të rinj kanë shënuar rritje graduale gjatë viteve të fundit. Shkaqet e sakta të këtij zhvillimi ende nuk janë përcaktuar.
Një nga shqetësimet kryesore është se sëmundja mund të kalojë pa u vërejtur në fazat e hershme, pasi simptomat e saj shpesh ngatërrohen me probleme të tjera shëndetësore.
Andrew Greaves, drejtor i organizatës bamirëse Kidney Cancer UK, ka paralajmëruar se dhimbja e shpinës, lodhja e vazhdueshme dhe djersitja gjatë natës mund të interpretohen si pasoja të stresit, tendosjes muskulore apo ndryshimeve hormonale.
Katër simptoma që nuk duhen neglizhuar
Ndër shenjat që mund të shfaqen te personat me kancer të veshkave janë:
Gjaku në urinë, një nga shenjat më të njohura të sëmundjes.
Dhimbja e shpinës ose në njërën anë të trupit, e cila mund të ngatërrohet me probleme muskulore.
Lodhja e vazhdueshme, që mund të shfaqet edhe pa një shkak të qartë.
Djersitja gjatë natës, e cila në disa raste mund të jetë një shenjë paralajmëruese.
Megjithatë, këto simptoma nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht praninë e kancerit, pasi mund të shkaktohen edhe nga probleme të tjera shëndetësore. Ekspertët këshillojnë që simptomat e vazhdueshme ose të pashpjegueshme të vlerësohen nga mjeku.
Një tjetër shqetësim është diagnostikimi i vonshëm. Sipas të dhënave të përmendura në raportim, rreth një në pesë pacientë diagnostikohet në fazën e katërt, kur sëmundja është përhapur përtej veshkës.
Specialistët theksojnë se mundësitë e trajtimit janë përmirësuar falë zhvillimit të imunoterapive dhe terapive të synuara, por diagnostikimi i hershëm mbetet vendimtar.
Pse po rriten rastet te të rinjtë?
Shkencëtarët ende nuk kanë një shpjegim përfundimtar për rritjen e diagnozave. Një nga mundësitë është përdorimi më i shpeshtë i ekzaminimeve si tomografia dhe ultratingujt, përmes të cilëve mund të zbulohen rastësisht ndryshime në veshka.
Sipas Greaves, më shumë se gjysma e rasteve të kancerit të veshkave zbulohen gjatë ekzaminimeve të kryera për probleme të tjera shëndetësore.
Ndër faktorët që lidhen me rrezik më të lartë për zhvillimin e kësaj sëmundjeje janë pirja e duhanit, obeziteti dhe tensioni i lartë i gjakut.
Ndërkohë, të dhënat e NHS tregojnë se gjatë vitit 2024 në Angli u regjistruan gjithsej 373.574 diagnoza të reja të kancerit, pa përfshirë format më të zakonshme të kancerit të lëkurës.
Ekspertët u bëjnë thirrje qytetarëve që të mos neglizhojnë shenjat e pazakonta dhe të kërkojnë vlerësim mjekësor, pasi identifikimi i hershëm mund të përmirësojë mundësitë e trajtimit.