Shumica e njerëzve nuk mendojnë shumë për grupin e tyre të gjakut, përveç rasteve kur kanë nevojë për transfuzion. Por a mund të lidhet grupi i gjakut me disa aspekte të shëndetit?
Përgjigjja e shkurtër është se nuk ekziston një grup gjaku “më i mirë” se të tjerët. Megjithatë, katër grupet kryesore – A, B, AB dhe O – lidhen me disa avantazhe dhe rreziqe të ndryshme shëndetësore.
Grupi A
Grupi A, që përbën rreth 36% të amerikanëve, mund të lidhet me një rrezik më të ulët të infektimit nga norovirusi, i njohur edhe si “sëmundja e të vjellave të dimrit”.
Personat me këtë grup gjaku mund të jenë gjithashtu më pak tërheqës për mushkonjat, raporton nypost.
Megjithatë, grupi A ka edhe disa anë negative. Studimet e kanë lidhur atë me nivele më të larta të kolesterolit “të keq”, i cili mund të rrisë rrezikun për sulm në zemër dhe probleme të tjera kardiovaskulare.
Personat me grupin A kanë gjithashtu më shumë gjasa të pësojnë goditje ishemike në moshë të re, e cila shkaktohet nga bllokimi i qarkullimit të gjakut drejt trurit.
Disa studime kanë sugjeruar gjithashtu se personat me grupin A mund të kenë më shumë vështirësi në përballimin e COVID-19 dhe se ky grup lidhet me një rrezik më të lartë për kancer të stomakut dhe pankreasit.
Hulumtime të tjera kanë gjetur se personat me grupin A kanë tendencë të kenë nivele më të larta të kortizolit, hormonit që lidhet me stresin.
Grupi B
Personat me grupin B mund të kenë një rrezik më të ulët për zhvillimin e gurëve në veshka dhe mund të kenë më pak gjasa të pickohen nga rriqrat.
Hulumtimet sugjerojnë gjithashtu se grupi B mund të ofrojë një lloj mbrojtjeje natyrale ndaj disa patogjenëve, përfshirë ata që shkaktojnë linë dhe malarien.
Një tjetër avantazh i mundshëm është se grupi B lidhet me një rrezik më të ulët të përgjithshëm për kancerin e stomakut dhe fshikëzës së urinës. Ky grup gjaku gjithashtu mund ta bëjë organizmin më pak të përshtatshëm për Helicobacter pylori, bakterin kryesor që shkakton ulcerat e stomakut.
Megjithatë, grupi B nuk është pa rreziqe. Disa studime sugjerojnë se personat me këtë grup mund të jenë më të ndjeshëm ndaj infeksioneve të caktuara, si tuberkulozi dhe kolera.
Grupi B është lidhur gjithashtu me rrezik më të lartë për sëmundje të zemrës dhe kancer të pankreasit. Është vërejtur edhe një prevalencë më e lartë e diabetit të tipit 2 dhe hipertensionit, megjithëse lidhja mes tyre ende po hetohet.
Grupi AB
Personat me grupin AB pozitiv (AB+) kanë një avantazh të rëndësishëm në rast transfuzioni, pasi konsiderohen marrës universalë dhe mund të marrin gjak nga të gjitha grupet.
Gjaku AB ka edhe një rëndësi të veçantë në mjekësi. Plazma e grupit AB njihet si “ari i lëngshëm” në qendrat e traumës, pasi është plazmë universale dhe përdoret shpesh te pacientët me trauma, djegie ose shok për të ndihmuar në rritjen e vëllimit të gjakut.
Nga ana tjetër, grupi AB është lidhur me inflamacionin, i cili mund të ndikojë negativisht në enët e gjakut.
Sipas Shoqatës Amerikane të Zemrës, grupet A, B dhe AB lidhen me një rrezik më të lartë për mpiksje të rrezikshme të gjakut dhe sulm në zemër për shkak të sëmundjes së arterieve koronare, krahasuar me grupin O. Personat me grupin AB duket se kanë rrezikun më të lartë.
Grupi AB është lidhur gjithashtu me rrezik më të madh për kancer të pankreasit.
Sa i përket funksioneve njohëse, një studim i publikuar në vitin 2014 në revistën Neurology zbuloi se personat me grupin AB kishin 82% më shumë gjasa të zhvillonin probleme me kujtesën dhe të menduarit që mund të çojnë në demencë, krahasuar me grupet e tjera. Ekspertët besojnë se ky rrezik mund të lidhet me nivelet më të larta të Faktorit VIII, një proteinë që ndihmon në mpiksjen e gjakut.
Grupi O
Grupi O është më i zakonshmi në Shtetet e Bashkuara, ndërsa O negativ (O-) konsiderohet grupi universal i dhuruesit, pasi gjaku i tij mund t’u transfuzohet personave të çdo grupi.
Sipas Shoqatës Amerikane të Zemrës, personat me grupin O kanë rrezikun më të ulët për sulme në zemër dhe mpiksje gjaku në këmbë dhe mushkëri.
Hulumtimet kanë treguar gjithashtu se personat me grupin O kishin 12% më pak rrezik për të pësuar goditje në tru krahasuar me personat me grupet e tjera të gjakut.
Ky grup gjaku mund të lidhet gjithashtu me një rrezik më të ulët për t’u infektuar nga COVID-19 ose për të zhvilluar forma të rënda të sëmundjes, pasi personat me grupin O përgjithësisht kanë më pak probleme me mpiksjen e gjakut, të cilat janë lidhur me rëndimin e COVID-19.
Megjithatë, grupi O ka edhe disa dobësi. Personat me këtë grup besohet se janë më të ndjeshëm ndaj norovirusit.
Ata gjithashtu kanë një prevalencë më të lartë të ulcerave peptike dhe mund të kenë rrezik më të madh për gjakderdhje të tepërt pas një dëmtimi ose ndërhyrjeje kirurgjikale.
Edhe fertiliteti është studiuar në lidhje me grupin O. Disa studime sugjerojnë se gratë me këtë grup mund të kenë më shumë vështirësi për të mbetur shtatzënë për shkak të numrit më të ulët dhe cilësisë më të dobët të vezëve.
Ato gjithashtu mund të kenë rrezik më të lartë për hipertension të shkaktuar nga shtatzënia dhe hemorragji pas lindjes.
Në fund, ekspertët theksojnë se grupi i gjakut nuk përcakton në mënyrë të drejtpërdrejtë nëse një person do të zhvillojë një sëmundje. Shumë prej këtyre lidhjeve janë vërejtur në studime dhe mund të ndikohen edhe nga faktorë të tjerë të shëndetit dhe stilit të jetesës.